Anayasa Mahkemesi (AYM), sağlık çalışanlarının tuttuğu nöbetlerin belirli bir süreyi aşması durumunda ücret ödenmemesini öngören düzenlemeyi Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Karar, nöbet ücretinin ödenmemesi nedeniyle açılan bir davada yapılan başvuru üzerine alındı.
Başvuru, Çanakkale 2. İdare Mahkemesi tarafından yapıldı. Nöbet ücretinin ödenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddedilmesi üzerine açılan davada mahkeme, ilgili düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olabileceği kanaatine vararak dosyayı AYM’ye taşıdı. İtiraz konusu düzenleme, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ek 33. maddesinde yer alıyordu. Düzenlemeye göre sağlık çalışanlarının tuttukları nöbetlerin aylık belirli bir süreyi aşan kısmı için ödeme yapılmıyordu. Mahkeme, özellikle aylık nöbet süresinin üst sınırını aşan saatler için ücret ödenmemesinin çalışanlar açısından ciddi bir hak ihlali oluşturduğunu değerlendirdi.
“ORANTISIZ KÜLFET” VURGUSU
AYM kararında, kamu görevlilerine statü hukuku kapsamında verilen görevlerin yerine getirilmesinin tek başına zorla çalıştırma sayılmayacağı ifade edildi. Ancak bu görevlerin karşılığının ödenmemesi durumunda çalışanlar açısından ölçüsüz bir yük ortaya çıkabileceği vurgulandı. Mahkeme, sağlık çalışanlarının nöbet yükümlülüğünün belirli bir sınırın üzerinde ücret ödenmeden sürdürülmesinin “orantısız külfet” yarattığını belirtti. Bu nedenle düzenlemenin Anayasa’nın zorla çalıştırma yasağını düzenleyen 18. maddesine aykırı olduğu sonucuna varıldı.
OYBİRLİĞİYLE İPTAL
AYM, 26 Kasım 2025 tarihli kararında söz konusu hükmün Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline oybirliğiyle karar verdi. Kararla birlikte sağlık çalışanlarının nöbet ücretlerine ilişkin uygulamada yeni bir düzenleme yapılmasının önü açılmış oldu.
