Kemiklerimiz hayat boyunca sürekli olarak kendi hücrelerini ve dokularını yeniler. Yaklaşık 30 yaşına kadar vücudumuz doğal olarak kaybettiğinizden daha fazla kemik üretir. 35 yaşından sonra ise kemik yıkımı başlar. Bu da kademeli olarak kemik kütlesi kaybına neden olur.
Osteoporozun yani kemik erimesinin (özellikle de menopoz döneminde) kemik kütlesini normalden daha hızlı azaltığını hatırlatan İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk, bazen ölümcül olabilen hastalıkla ilgili bilinmesi gereken noktalara değindi…
Kemik erimesinin erken belirtisi: Osteopeni
50 yaş üstü ve osteoporozu olmayan yetişkinlerin yaklaşık üçte birinde osteopeni vardır. Bu, kemik yoğunluğunuzun yaşınıza göre olması gerekenden düşük olduğu anlamına gelir. Yani kemiklerinizin zayıfladığının gösteren kemik kaybı durumudur. Genellikle yaşa bağlı hormon değişimleri, kalsiyum eksikliği, sigara ve hareketsiz yaşamdan kaynaklanır. Osteoporozun erken işaretidir. Tedavi edilmediği takdirde osteoporoza dönüşebilir.
İŞTE UYARI İŞARETLERİ
Osteoporoz, diğer birçok rahatsızlığın aksine belirti göstermez. Bu nedenle “sinsi hastalık” olarak nitelendirilir.
En yaygın belirti ise son aşamalarında görülür. Özellikle bir düşme veya normalde size zarar vermeyecek hafif bir kaza sonrasında aniden bir kemiğiniz kırılması gibi…
Osteoporoz direkt belirti vermese de kemiklerinizin güç veya yoğunluk kaybettiğini şöyle anlayabilirsiniz:
– Boyunuzda kısalma,
-Duruş bozukluğu (örneğin kamburlaşmak veya fazla öne doğru eğilmek.)
-Nefes darlığı (omurganızdaki disklerin akciğer kapasitenizi azaltacak kadar sıkışması)
-Bel ağrısı
Mini test
Kemik erimesi herkeste görülebilir. Ancak şu gibi durumlarda riskiniz daha yüksek olabilir:
-50 yaş üstü müsünüz?
-Özellikle menopoz sonrası dönemde misiniz?
-Ailenizde osteoporoz öyküsü var mı?
-Zayıf bir vücut yapısına mı sahipsiniz?
-Sigara kullanıyor musunuz?
-D vitamini eksikliğiniz var mı?
-Genellikle hareketsiz misiniz?
-Düzenli alkol tüketiyor musunuz?
Bu sorulara verdiğiniz yanıtlar çoğunlukla ‘’Evet’’ ise kemik erimesi riskiniz artmıştır.
Bu bölgelere dikkat!
Osteoporoz, kemiklerin zayıflamasına ve kırılgan hâle gelmesine neden olur. Bazen, düşme, eğilme ya da şiddetli öksürme bile kemiklerde çatlamaya ya da kırılmaya yol açabilir. Kırıkların en sık görüldüğü 3 ana bölge ise
-Kalça
-El bileği ve
-Omurgadır.
Bu hastalıklar da riski artırıyor
Bazı sağlık sorunları kemik erimesi riskinizi artırabilir. İşte onlar:
-Tiroid ve şeker hastalığı gibi endokrin bozukluklar.
-Romatoid artrit veya ankilozan spondilit gibi kemiklerinizi etkileyen otoimmün hastalıklar.
-Çölyak ve iltihaplı bağırsak hastalığı gibi gastrointestinal hastalıklar.
Ayrıca bazı ilaçlar veya cerrahi işlemler (idrar söktürücüler, kan sulandırıcılar, tiroid ilaçları, bariatrik cerrahi gibi)
Risk faktörleri
Önlenebilir olanlar:
-Kalsiyum, D vitamini, östrojen ve testosteron eksikliği
-Sigara
-Alkol
-Aşırı kafein
-İlaçlar (kortizon, tiroid ilaçları)
-Hareketsizlik
-Diyet dengesizliği
-Aşırı tuz tüketimi
Önlenemez olanlar:
-Yaş
-Irk (beyaz ırk)
-Cins (kadın cinsiyet)
-Erken menopoz
-Aile öyküsü
