Pompeii’de yapılan çok merkezli yeni bir araştırma, antik bir evdeki küçük bir odanın duvarlarında kullanılan Mısır mavisi pigmentinin miktarını ve ekonomik değerini ilk kez net biçimde ortaya çıkardı. Çalışma, MS 79’da Vezüv Yanardağı’nın patlamasıyla yok olan şehirdeki elit yaşam standardına dair çarpıcı ipuçları sunuyor.
Yaklaşık 9 metrekare büyüklüğündeki bu oda, Pompeii’nin Regio IX bölgesindeki bir evde bulunuyor. İlk bakışta sade görünen ve soluk mavi tonlarla kaplı olan bu mekânın duvarlarının, antik dünyanın en değerli sentetik pigmentlerinden biri olan Mısır mavisi ile boyandığı belirlendi.
ODANIN BOYASI BİR ASKERİN YILLIK MAAŞI
MIT ve Pompeii Arkeoloji Parkı’nın da içinde bulunduğu araştırma ekibi, gelişmiş görüntüleme ve kimyasal analiz yöntemleriyle odada kullanılan pigment miktarını hesapladı. Buna göre duvarlarda 2,7 ile 4,9 kilogram arasında Mısır mavisi kullanılmıştı.
Antik kaynaklara göre bu miktardaki pigmentin sadece hammadde maliyeti 93–168 denarius arasına denk geliyor. Karşılaştırma yapmak gerekirse, Roma ordusundaki bir lejyonerin yıllık maaşı yaklaşık 187 denarius civarındaydı.
Araştırmacılara göre Pompeii’deki bu küçük odanın boyası, bir Roma askerinin yıllık gelirinin yüzde 50 ila 90’ına karşılık geliyordu. Aynı para, o dönemde yaklaşık 744 ile 1.344 somun ekmek satın almaya yetebiliyordu.
MISIR MAVİSİ NEDEN BU KADAR PAHALI?
Mısır mavisi, insanlık tarihinin bilinen ilk sentetik pigmenti olarak kabul ediliyor. MÖ 3. binyılda geliştirilen bu pigment; kum, kalsiyum karbonat ve bakır minerallerinin yaklaşık 850–950 °C sıcaklıkta işlenmesiyle üretiliyordu.
Yoğun üretim süreci ve sembolik değeri nedeniyle pigment antik dünyada bir prestij göstergesi haline geldi. Bu yüzden genellikle küçük dekoratif detaylarda kullanılırken, Pompeii’deki bu odada üç duvarın tamamının bu pigmentle boyanmış olması araştırmacılara göre oldukça sıra dışı.
