Aydın’ın Germencik ilçesine bağlı kırsal Çarıklar Mahallesi’nde yaşayan Ruhi Doğan (50), baharın gelişiyle birlikte incir bahçelerinde bakım çalışmalarına başladı. Öncelikle ağaçlardaki kuru dalları budayan Doğan, ardından yıl boyunca bakımını üstlendiği atlarıyla bahçeleri sürmeye koyuldu. Doğan, normalde 8 saat süren işin yaklaşık 3 saatte tamamlandığını belirtti.
“ATLAR OLMAZSA OLMAZIMIZ”
İncir bahçelerinin zamanında sürülmemesi durumunda otların hızla çoğaldığını ve ürün kalitesinin düştüğünü ifade eden Doğan, arazilerin dağlık olması sebebiyle işleri atlarla yürüttüklerini vurguladı.
Doğan, çalışmalarını şöyle anlattı: “Olmazsa olmazımız atlarımızdır. Onlara kendimizden daha güzel bakarız. Bakmazsak bize hizmet etmezler. Her yılın şubat sonu ve mart başları gibi incir bahçelerinde çalışmaya başlarız. Önce incir ağaçlarını budarız. Ağaç üzerindeki kuru dalları keseriz. Sonra çift sürmeye başlarız. 10 saat çalışacağımıza 3 saat çalışıyoruz. Bu ağaçlara bakım yaparsak meyvesi de güzel olur.”
GENÇ ATLAR USTA ATLARLA EĞİTİLİYOR
Doğan, genç atların usta atlarla birlikte çalıştırılarak eğitildiğini belirterek, uygulamayı şöyle açıkladı: “Bir usta ile bir acemi tayı yanına koyarak çifte koşarız. Usta gidip gelirken acemi atı eğitir. Bu iş çok zahmetli. Yılın 12 ayı baktığımız bu atlar bizim bir ay işimizi görür. Buna rağmen biz yılın diğer 11 ayında gözümüz gibi bu atlarımıza bakarız. Bakmazsak çift zamanı bahçelerimizi süremeyiz. Eğer bahçemizi bir ay içerisinde sürüp bakımını yapamazsak her yer otun içinde kalır.”
AYLIK MAAŞ 240 BİN LİRA
Atlarla çift sürmenin oldukça zahmetli olduğunu dile getiren Doğan, işin maddi boyutuna da değindi: “Bu atlar ile çift sürmenin günlük yevmiyesi 8 bin TL arası. Günlük 8 bin yevmiye ile aylık gelirin 240 bin TL oluyor. Bu memlekette kimin aylık maaşı 240 bin lira. Buna rağmen çalışacak işçi bulunamıyor. Ege Bölgesi’nde 12 ay iş var. Günlük çapa yevmiyesi ise 3 bin 500 lira. 3 bin liradan hesaplasak aylık gelir 90 bin TL olur. Vatandaş asgari ücret ile çalışıyorsa biz niye bu yevmiye ile geçinemiyoruz, ağlıyoruz.”
’20 YIL İÇİNDE BU İŞ TAMAMEN BİTEBİLİR’
Efeler Ziraat Odası Başkanı Mehmet Kendirlioğlu, yalnızca Germencik’te değil Aydın’ın birçok köyünde, traktörün çalışamadığı alanlarda hayvanlarla çift sürüldüğünü ifade etti. Kendirlioğlu, işin geleceğiyle ilgili endişelerini şöyle dile getirdi: “Bu işi yapacak insan hemen hemen kalmadı. Ben de duyuyorum 7 bin TL, 8 bin TL 9 bin TL’ye kadar çıkan yevmiyeler var. 20 yıl içerisinde bu iş tamamen bitebilir. İşçi bulunmuyor, bulunsa bile belli bir tecrübe lazım. Tecrübeyi satın alamazsınız. Babadan, atadan, dededen yetişmesi lazım. Bunun okulu yok yetişmesi için yıllarca çalışması lazım.”
Kendirlioğlu ayrıca, bu işi yapan çiftçilerin yaş ortalamasının şu anda 55-60 civarında olduğunu belirterek, “20 yıl sonra 70- 75 yaşına gelecekler ve bu işi yapan kalmayacak. Gençler artık çiftçilik yapmak istemiyor” dedi.
